Yapay Zekâ Devrimini Beslemek: Zekâyı Mümkün Kılan Altyapıyı Kurmak (Manja Thessin)

Özet

Makale, BICSI ICT Today'in 2026 yılı Cilt 47, Sayı 1'inde (Ocak/Şubat/Mart), 30. sayfada yer alır. Yazar, yapay zekâ veri merkezlerinin ayrık disiplinler olarak değil, hesaplama, veri hareketi ve enerji bütünleşik sistemi olarak planlanması gerektiğini ileri sürer.

Eğitim hesaplamasının 1950-2010 arasında yılda yaklaşık 1,5 kat, 2010'dan beri yılda kabaca 4,3-4,6 kat büyüdüğü belirtilir (Epoch AI verisi). 150 kW'lık raflar standart dağıtım olarak tanımlanır ve yol haritaları 200 kW'ın ötesine uzanır; bu durum hava akışını, zemin yükünü ve servis erişimini etkiler. Meta ve diğerleri, yapay zekâ sistem süresinin yüzde 30-40'ının ağ bekleme durumlarında kaybolduğunu bildirir; kuyruk gecikmesi kullanımı belirler.

Enerji açısından veri merkezleri 2025'te yaklaşık 536 TWh kullanmıştır (küresel elektriğin yaklaşık yüzde 2'si) ve 2030'a kadar 1.065 TWh'a ulaşması öngörülür; bu, güç tedarikini stratejik hâle getirir. Sonraki sayfalar fiber yoğunluğunu ele alır: bazı yapay zekâ kümeleri önceki hiper ölçekli sahalardan 2, 4 hatta 10 kat fazla fiber gerektirir; raf başına sayılar birkaç bine ulaşır ve bazı sahalar bir milyonun üzerinde sonlandırmayı aşar.

Boş çekirdekli fiberin yayılım gecikmesini yüzde 40'a kadar azaltabildiği, tek modlu fiberin ise menzil ve eşevreli optik uyumluluğu nedeniyle yeni yapımlarda tercih edildiği belirtilir. İlişkili kaynak IEEE 802.3dj'dir. Makale bir sektör görüşüdür; ayrıntılı tasarım kuralı değil, eğilim ve ölçek verir.

Öne çıkan noktalar

1. Eğitim hesaplaması 1950-2010 arasında yılda yaklaşık 1,5 kat, 2010'dan beri yılda yaklaşık 4,3-4,6 kat büyümüştür (Epoch AI).
2. 150 kW'lık raflar standart dağıtım olarak anılır; yol haritaları 200 kW'ın ötesindedir ve hava akışı, zemin yükü ve servis erişimini etkiler.
3. Meta ve diğerleri, yapay zekâ sistem süresinin yüzde 30-40'ının ağ bekleme durumlarında kaybolduğunu bildirir.
4. Veri merkezleri 2025'te yaklaşık 536 TWh kullandı (küresel elektriğin yaklaşık yüzde 2'si); 2030'a kadar 1.065 TWh öngörülür.
5. Bazı yapay zekâ kümeleri önceki hiper ölçekli sahalara göre 2, 4 veya 10 kat fiber gerektirir; raf başına birkaç bin, bazı sahalarda bir milyonun üzerinde sonlandırma vardır.
6. Boş çekirdekli fiber yayılım gecikmesini yüzde 40'a kadar azaltabilir.
7. Tek modlu fiber, menzil ve eşevreli optik uyumluluğu nedeniyle yeni yapımlarda öne çıkar.

Tasarımda kullanımı

• Yapay zekâ şablonlarında varsayılan olarak tek modlu fiber, yüksek adetli gövde kabloları ve ayrılmış arka uç ağ yolları kullanın.
• Zemin yükünü ve servis açıklıklarını 150-200 kW'lık raflara göre boyutlandırın.
• Ağ malzeme listesinde raf başına fiber sonlandırma sayısını gösterin.
• Hesaplama, ağ ve enerji planlamasını tek bir bütünleşik süreçte yürütün.

Kimler okumalı

Yapay zekâ veri merkezlerinde güç, kablolama ve raf yoğunluğunu birlikte planlayan tasarımcılar ve karar vericiler.

İlgili standartlar

• IEEE 802.3dj

Yayın bilgileri

Yazarlar

Manja Thessin

Yayıncı

BICSI ICT Today

Yıl

2026

Belge numarası

Vol. 47, No. 1 (Jan/Feb/Mar 2026), p. 30

Belge dili

İngilizce

Kaynak türü

Standart

Erişim

Ücretsiz okunur

Lisans

Telif hakkı saklı; yalnızca künye — özgün belge için yayıncının kullanım koşulları geçerlidir

Künye