Veri Merkezlerinin Karbon ve Su Ayak İzleri ve Bunun Yapay Zekâ İçin Anlamı
Özgün başlık The carbon and water footprints of data centers and what this could mean for artificial intelligence
Patterns (Elsevier BV) · Alex de Vries-Gao
Yapay zekâ iş yüklerinin karbon ve su ayak izini, işletme raporlarından ve şebeke faktörlerinden türetilen vekillerle tahmin eden Patterns dergisi makalesi.
Bu sayfada
Özet
Patterns dergisinde 2025'te yayımlanan bu makale, yapay zekâ iş yüklerinin karbon ve su ayak izini tahmin eder. İşletmeciler yapay zekâyı diğer iş yüklerinden ayırmadığı için çalışma, işletmecilerin çevre raporlarından, şebeke karbon yoğunluğundan ve şebeke su yoğunluğundan elde edilen vekilleri kullanır. Önce büyük teknoloji şirketlerinin elektrik, PUE, WUE, doğrudan ve dolaylı su konusunda ne kadar bilgi açıkladığını inceler; sonra konuma özgü şebeke faktörlerini bildirilen veri merkezi elektrik kullanımına uygular ve son olarak bunları yapay zekâ güç talebine ölçekler.
2024 sonunda tahmini 9,4 GW olan ve 2025 boyunca 23 GW'a yükselen yapay zekâ güç talebine şebeke faktörleri uygulandığında 2025'te yapay zekâ karbon emisyonları 32,6-79,7 milyon ton CO2 çıkar. Aynı temelde, su yoğunluğu faktörleri sabit kalırsa yalnızca yapay zekâ sistemlerinin su ayak izi 2025'te 312,5-764,6 milyar litreye ulaşabilir. Makale, IEA'nın 2023 için veri merkezi toplam su tüketimi tahminini 560 milyar litre olarak aktarır: 373 milyar litre dolaylı, 140 milyar litre doğrudan, yaklaşık 47 milyar litre donanım üretimi.
Şebeke su yoğunluğu sahalar arasında çok değişir: Apple'ın ABD sahalarında 2,84 L/kWh (Mesa, AZ) ile 11,98 L/kWh (Maiden, NC) arasındadır; Meta'nın Iowa ve Illinois sahalarında ise 1,74 L/kWh'tır. Hiçbir şirket yapay zekâya özgü ölçüt bildirmemektedir ve PUE, WUE ile dolaylı su raporlaması işletmeciler arasında tutarsızdır; raporlarda görülen ortalama WUE değerleri arasında 0,15, 0,19, 0,30 ve 1,61 m3/MWh vardır. Makale IEA'nın veri merkezi su kullanımını düşük tahmin etmiş olabileceği sonucuna varır. Sonuçlar vekillere dayandığından kesin değil, tahmindir.
Öne çıkan noktalar
- 2024 sonunda tahmini 9,4 GW, 2025 boyunca 23 GW yapay zekâ güç talebine şebeke faktörleri uygulandığında 2025 yapay zekâ karbon emisyonu 32,6-79,7 milyon ton CO2.
- Aynı temelde yapay zekâ sistemlerinin su ayak izi 2025'te 312,5-764,6 milyar litreye ulaşabilir (su yoğunluğu faktörleri sabit kalırsa).
- IEA'nın 2023 tahmini: 560 milyar litre toplam veri merkezi suyu; 373 milyar litre dolaylı, 140 milyar litre doğrudan, yaklaşık 47 milyar litre donanım üretimi.
- Şebeke su yoğunluğu: Apple ABD sahalarında 2,84 L/kWh (Mesa, AZ) ile 11,98 L/kWh (Maiden, NC); Meta'nın Iowa ve Illinois sahalarında 1,74 L/kWh.
- Hiçbir şirket yapay zekâya özgü ölçüt bildirmiyor; PUE, WUE ve dolaylı su raporlaması tutarsız.
- İşletmeci raporlarındaki ortalama WUE değerleri arasında 0,15, 0,19, 0,30 ve 1,61 m3/MWh var.
- Makale, IEA'nın veri merkezi su kullanımını düşük tahmin etmiş olabileceği sonucuna varıyor.
Tasarımda kullanımı
- Dolaylı suyu hesaplarken ulusal ortalama yerine konuma özgü şebeke su yoğunluğu faktörlerini (L/kWh) kullanın.
- Su ayak izi projeksiyonlarına yapay zekâ veya yüksek yoğunluklu yük senaryolarını ekleyin.
- Dışa aktarımları, projenin elektrik, PUE, WUE, doğrudan ve dolaylı suyu ayrı raporlayabileceği biçimde yapılandırın; makalenin eksik bulduğu açıklama seti budur.
Aylık bülten · ücretsiz
Referans listeniz güncel kalsın
Ayda bir: yeni eklenen kaynaklar, Türkiye mevzuatındaki değişiklikler ve yaklaşan veri merkezi etkinlikleri.
SoSo CAD
Soğutma kapasitenizi tasarımla birlikte kontrol edin
SoSo CAD’de zonların ısı yükünü, kullanılabilir kapasitesini ve en büyük ünite kaybındaki kapasite dengesini inceleyin.
Demo iste
Kimler okumalı
Veri merkezi su ve karbon ayak izi hesaplayan sürdürülebilirlik uzmanları, tasarımcılar ve politika yapıcılar.
İlgili standartlar
- ISO/IEC 30134-9 (WUE)
Yayın bilgileri
- Yazarlar
- Alex de Vries-Gao
- Yayıncı
- Patterns (Elsevier BV)
- Yıl
- 2025
- Cilt
- 7
- Sayı
- 1
- Sayfalar
- 101430
- Belge dili
- İngilizce
- Kaynak türü
- Bilimsel yayın
- Erişim
- Ücretsiz okunur
- Lisans
- CC BY 4.0 — atıf vererek paylaşabilirsiniz
Özgün lisans notu (İngilizce)
CC BY 4.0 open-access article (read in full via Europe PMC PMC12827721). PDF not downloaded: the publisher and PMC PDF endpoints blocked automated retrieval.
Künye
Alex de Vries-Gao (2025). The carbon and water footprints of data centers and what this could mean for artificial intelligence. Patterns (Elsevier BV). 7(1), 101430. https://doi.org/10.1016/j.patter.2025.101430
Konuyla ilgili etkinlikler
Etkinlik takvimini inceleyinİçerik ve tüm hakları eser sahiplerine aittir. SoSo CAD yalnızca künye, kendi hazırladığı özet ve kaynağa bağlantı sunar; kaynakların içeriğinden sorumlu değildir.